สถาบันการสร้างชาติแถลงผลดัชนีมหาวิทยาลัยสร้างชาติปีที่ 5 “ฮาร์วาร์ด”ครองแชมป์ 5 ปีซ้อน ขณะ “จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย” รั้งอันดับ 1 ของไทย และอันดับที่ 169 ของโลก
วันที่ 6 กรกฎาคม 2569 ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ ประธาน สถาบันการสร้างชาตินานาชาติ ดร.สุธนี บิณฑสันต์ ผู้อำนวยการสถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา (IFD) ผู้อำนวยการศูนย์ฝึกอบรมและที่ปรึกษา ไอเอฟดี จำกัด และรองผู้อำนวยการสถาบันวิสาหกิจเพื่อสังคม แถลงผลการจัดอันดับ Nation-Building University Index (NBU Index) ประจำปี 2026-2027 ว่า NBU Index เป็นดัชนีที่ถูกพัฒนาขึ้นจากความร่วมมือระหว่าง NBII มูลนิธิ ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ และสถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา (IFD) เพื่อจัดอันดับมหาวิทยาลัยระดับโลก โดยไม่ได้วัดเพียงด้านวิชาการเท่านั้น แต่ประเมินว่ามหาวิทยาลัยสามารถ “สร้างชาติ” ได้จริงหรือไม่ ทั้งในเชิงระบบ กระบวนการ และผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกับสังคม
โดยแนวคิดของดัชนีตั้งอยู่บนหลักการว่ามหาวิทยาลัยที่สร้างชาติได้จริง ต้องสามารถพัฒนาบัณฑิตให้มี 3 คุณสมบัติหลัก ได้แก่ ภาวะผู้นำ (Leadership) ความสามารถในการบริหารจัดการ (Management) และคุณธรรม (Morality) บนพื้นฐานของการยึดประโยชน์ส่วนรวม การมีทัศนคติเชิงบวก และการยืนหยัดในหลักการ ดัชนีมหาวิทยาลัยสร้างชาตินี้ ประกอบไปด้วย 3 เสาหลัก รวม 17 ตัวชี้วัด ได้แก่ 1) Potential for Academic Excellence ที่วัดศักยภาพพื้นฐานของมหาวิทยาลัย เช่น คุณภาพคณาจารย์และนักศึกษา การได้รับรางวัลระดับชาติและนานาชาติ ปริมาณและคุณภาพงานวิจัย การอ้างอิง สิทธิบัตร ความร่วมมือระหว่างประเทศ และความเป็นนานาชาติของบุคลากร 2) Ideological Cultivation ที่วัดการปลูกฝังอุดมการณ์และคุณค่าที่สำคัญให้กับบัณฑิต โดยสะท้อนผ่านการรับรู้ของสังคมและบทบาทของมหาวิทยาลัยในมิติที่นอกเหนือจากวิชาการ และ 3) Positive Impacts for Society ซึ่งวัดผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง เช่น การผลิตบัณฑิตที่ได้งานตรงสาขา งานวิจัยที่มีผลต่อการกำหนดนโยบายสาธารณะ งานวิจัยที่สร้างมูลค่าเชิงพาณิชย์ และการยกระดับองค์ความรู้
ในปีนี้เป็นการจัดอันดับครั้งที่ 5 ครอบคลุมมหาวิทยาลัยกว่า 2,000 แห่ง มากกว่า 100 ประเทศทั่วโลกพบว่า มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (Harvard University) ยังครองอันดับ 1 ต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 ด้วยคะแนนรวม 95.4 และได้รับคะแนนเต็มในทุกเสาหลักของดัชนี รองลงมา คือ มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด (University of Oxford) ซึ่งขึ้นสู่อันดับที่ 2 ของโลกในปีนี้ ด้วยคะแนน 92.6 เท่ากับ มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ (University of Cambridge) ซึ่งอยู่ในอันดับ 2 ด้วยคะแนน 92.6 เช่นเดียวกัน
ขณะที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด (Stanford University) อยู่ในอันดับ 4 ด้วยคะแนน 91.4 มหาวิทยาลัยเอ็มไอที (Massachusetts Institute of Technology: MIT)อยู่ในอันดับ 5 ด้วยคะแนน 91.1 โดยมีจุดเด่นในด้านการปลูกฝังอุดมการณ์ ส่วนอันดับที่ 6-10 คือ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ (University of California, Berkeley) มหาวิทยาลัยชิคาโก (University of Chicago) มหาวิทยาลัยเยล (Yale University) มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย (Columbia University)และ อิมพีเรียล คอลเลจ ลอนดอน (Imperial College London)
สำหรับประเทศไทย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยยังคงเป็นอันดับ 1 ของประเทศ และอยู่ในอันดับที่ 169 ของโลก ด้วยคะแนน 64.9 รองลงมาคือมหาวิทยาลัยมหิดล (อันดับ 298 ของโลก) และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (อันดับ 449 ของโลก) ถัดมา ได้แก่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (อันดับ 516 ของโลก) และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (อันดับ 600 ของโลก) และมหาวิทยาลัยไทยที่อยู่ในอันดับถัดไปอีก 10 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี, มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์, มหาวิทยาลัยนเรศวร, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี, มหาวิทยาลัยศิลปากร, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ผลการจัดอันดับในปีนี้สะท้อนให้เห็นความแตกต่างของศักยภาพและผลลัพธ์ระหว่างมหาวิทยาลัย โดยเฉพาะในมิติของผลกระทบต่อสังคมและความสามารถในการเชื่อมโยงองค์ความรู้ไปสู่การใช้งานจริง
ดร.สุธนี ย้ำถึงจุดกำเนิดของดัชนี NBU Index ว่า “มหาวิทยาลัยกำลังทำหน้าที่สร้างชาติได้จริงหรือไม่” เพราะมหาวิทยาลัยมิได้เป็นเพียงสถานที่ผลิตบัณฑิตหรือสร้างองค์ความรู้เท่านั้น หากยังเป็นสถาบันที่หล่อหลอมผู้นำ สร้างคุณธรรม พัฒนาศักยภาพมนุษย์ และกำหนดทิศทางอนาคตของประเทศ ดัชนี NBU Index จึงไม่เพียงเป็นการจัดอันดับมหาวิทยาลัย หากเป็นการชวนให้สถาบันอุดมศึกษาทั่วโลกหันกลับมาตั้งคำถามถึงบทบาทที่แท้จริงของตนเองว่า กำลังสร้างเพียง “คนเก่ง” หรือกำลังสร้าง “คนที่พร้อมจะสร้างชาติ” เพื่อขับเคลื่อนความมั่นคง ความมั่งคั่ง และความยั่งยืนให้แก่สังคมในระยะยาว
ใหม่ อิทธิพันธ์ บัวทอง
ปัจจุบันดำรงตำแหน่งนายกสมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย อดีตบรรณาธิการบริหารข่าวช่อง 8 RS mall หมายเลข 27 , อดีตบรรณาธิการบริหารสถานีโทรทัศน์ true4U ดิจิตอลทีวี, กรรมการสมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย อดีตผู้อำนวยการข่าว PostTV, อดีตบรรณาธิการข่าว TPBS อดีตรองผู้อำนวยฝ่ายข่าว TNN24 อดีตบรรณาธิการข่าวการเมืองสถานีข่าว TNN24 และASTV อดีตบรรณาธิการข่าวหนังสือพิมพ์วัฏจักร
